SZD-30 Pirat

Typ: szybowiec wyczynowy

Liczba wyprodukowanych egzemplarzy: 813

Konstruktorzy: Jerzy Śmielkiewicz

Piloci oblatywacze: Adam Zientek

SZD-30 Pirat to polski jednomiejscowy szybowiec szkolno-treningowy i wyczynowy zaprojektowany w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej. Był pierwszym polskim szybowcem z usterzeniem w układzie T. Powstał w połowie lat 60., aby zastąpić starsze konstrukcje używane w szkoleniu, takie jak Mucha czy Jaskółka, i stworzyć uniwersalny szybowiec do treningu oraz podstawowych lotów wyczynowych.

Projekt opracował zespół pod kierownictwem Jerzego Śmielkiewicza. Pierwszy prototyp oblatano 19 maja 1966 roku, jednak w czasie prób wystąpiły problemy konstrukcyjne i doszło do kilku wypadków, które doprowadziły do wprowadzenia zmian w budowie skrzydeł i układu sterowania. Po usunięciu wad rozpoczęto produkcję seryjną w 1967 roku. W kolejnych latach powstały ulepszone wersje, m.in. Pirat 75 i Pirat C z nową kabiną oraz zmienioną konstrukcją.

Szybowiec miał drewniany półskorupowy kadłub, trójdzielne skrzydła z hamulcami aerodynamicznymi oraz stałe podwozie z jednym kołem. Dzięki dobrej aerodynamice, prostocie konstrukcji i łatwości pilotażu stał się bardzo popularny w aeroklubach. Łącznie wyprodukowano ponad 800 egzemplarzy, które były używane nie tylko w Polsce, ale także eksportowane do wielu krajów na świecie.