Program „Wzornictwo–Dziedzictwo”, zapoczątkowany przez Fundację w Projekcie Arting 2020, włącza lokalną historię projektowania do współczesnej edukacji, kultury i praktyki projektowej. Pierwszym obszarem badań stało się bielskie szybownictwo. Zdobyte doświadczenia wykorzystujemy w kolejnych dziedzinach przemysłu i rzemiosła.
Łączymy materiały archiwalne, obiekty, dokumentację techniczną i relacje świadków. Opisujemy również ludzi, zakłady, technologie i wydarzenia związane z ich powstaniem.
Każda informacja jest powiązana ze źródłem: dokumentem, publikacją, obiektem, fotografią, nagraniem albo relacją świadka. Informacje niepotwierdzone i rozbieżne są odpowiednio oznaczane.
Do rozwijania zbiorów zapraszamy projektantów, inżynierów, badaczy, kolekcjonerów, byłych pracowników zakładów oraz mieszkańców regionu. Przekazane materiały są opracowywane i weryfikowane przed publikacją.
Nie oddzielamy przedmiotów od ludzi i procesów, które doprowadziły do ich powstania. Dokumentujemy autorstwo, miejsce produkcji, zastosowane materiały, technologię, czas powstania oraz kontekst społeczny i gospodarczy.
Materiały opracowujemy tak, aby mogły służyć zarówno badaczom i projektantom, jak i uczniom, nauczycielom oraz osobom poznającym historię regionu po raz pierwszy.
Gromadzimy dokumentację techniczną, projekty, fotografie, publikacje, wyroby przemysłowe, nagrania, wspomnienia i relacje świadków. Rejestrujemy pochodzenie materiału oraz informacje o jego właścicielu lub autorze.
Sprawdzamy, skąd pochodzi materiał, kto może udzielić informacji na jego temat oraz na jakich zasadach może zostać zachowany i udostępniony. Zakres publikacji jest dostosowywany do praw autorów, darczyńców i rozmówców.
Materiały są fotografowane, skanowane albo rejestrowane w formie cyfrowej. Każdy obiekt otrzymuje uporządkowany opis obejmujący między innymi datowanie, autorstwo, miejsce powstania, materiały, technologię, funkcję i stan zachowania.
Informacje porównujemy z dostępnymi dokumentami, publikacjami, katalogami, zbiorami instytucjonalnymi i relacjami świadków. W razie rozbieżności pokazujemy różne ustalenia zamiast przedstawiać przypuszczenie jako fakt.
Osoby, obiekty, przedsiębiorstwa, miejsca i wydarzenia łączymy w grafie wiedzy. Pozwala on śledzić zależności, na przykład pomiędzy konstruktorem, zakładem produkcyjnym, konkretnym szybowcem, zastosowaną technologią i okresem jego powstania.
Opracowane materiały udostępniamy w repozytorium, artykułach, osiach czasu, wystawach i wizualizacjach. Opisy mogą być uzupełniane wraz z pojawianiem się nowych źródeł i wyników badań.
Dokumentujemy konstrukcje rozwijane przez Szybowcowy Zakład Doświadczalny oraz osoby, zakłady i technologie związane z historią bielskiego szybownictwa.
Badamy historię projektowania i produkcji mebli giętych w Jasienicy i Bielsku-Białej, ze szczególnym uwzględnieniem technologii, organizacji przemysłu i kultury użytkowej.
Gromadzimy wiedzę o fabrykach, projektantach, wzorach tkanin, technologiach produkcji oraz społecznym znaczeniu przemysłu włókienniczego dla rozwoju miasta.
Dokumentujemy przedmioty, umiejętności i sposoby wytwarzania związane z kulturą Beskidu Śląskiego i Żywieckiego, w tym rzeźbę, haft, zdobnictwo oraz tradycyjne rzemiosło.
Badamy lokalne pracownie, wytwórnie, twórców i wyroby ceramiczne, uwzględniając zarówno formę przedmiotów, jak i techniki ich produkcji.
Dokumentujemy historię projektowania pojazdów, części i rozwiązań transportowych rozwijanych w zakładach Bielska-Białej i regionu.
Graf powiązań łączy osoby, obiekty, zakłady, miejsca i wydarzenia. Pozwala odkrywać zależności między materiałami zgromadzonymi w archiwum.
Sztuczna inteligencja może wspierać wyszukiwanie, porównywanie opisów i dostosowanie treści do odbiorców. Odpowiedzi powinny opierać się na materiałach archiwum i wskazywać źródła. O wiarygodności źródeł decydują badacze i redakcja.
Wskazujemy autorów i właścicieli materiałów, chronimy prawa do wizerunku i respektujemy warunki ustalone z rozmówcami oraz darczyńcami.
Rozróżniamy informacje potwierdzone, relacje świadków i interpretacje badawcze. Przyjmujemy uzupełnienia, korekty i nowe materiały. Technologia wspiera opracowanie zbiorów; ocenę opieramy na źródłach, badaniach i wiedzy ekspertów.