Przejdź do treści

O BBDA

Dokumentujemy wzornictwo, przemysł i inżynierię Bielska-Białej oraz regionu. Łączymy badania historyczne z cyfrowym archiwum i edukacją.

Wzornictwo–Dziedzictwo

Program „Wzornictwo–Dziedzictwo” rozpoczęła Fundacja w ramach Projektu Arting 2020. Tradycje projektowe i przemysłowe regionu traktujemy jako źródło wiedzy dla współczesnego wzornictwa, edukacji i kultury.

W 2024 roku, dzięki wsparciu Krajowego Planu Odbudowy, zrealizowano pierwszy etap: „Szybowce SZD z Bielska-Białej”. Rozpoczęliśmy systematyczne gromadzenie materiałów i przetestowaliśmy cyfrowe formy ich udostępniania.

Drugi etap przedsięwzięcia — Projekt Arting i Interaktywne Archiwum Wzornictwa Szybowców (IAWS), Zadanie II.8 — rozszerza badania i tworzy trwałe repozytorium w formule Open-Data.

Działania

  1. Interaktywne Archiwum Wzornictwa Szybowców (IAWS)

    Rozwijamy cyfrowe repozytorium służące do gromadzenia, opracowywania, przechowywania i udostępniania materiałów związanych z historią szybownictwa oraz wzornictwa lotniczego. Archiwum obejmuje dokumentację techniczną, fotografie, projekty, publikacje, nagrania i relacje świadków.

    • Uporządkowana baza obiektów i materiałów
    • Interaktywna oś czasu oraz graf wiedzy
    • Artykuły i opracowania tematyczne
    • Narzędzia AI wspomagające wyszukiwanie i dostosowanie treści do odbiorców

  2. Wystawa multimedialna i seminarium

    Wystawa wykorzystująca historyczne przestrzenie lotniska w Aleksandrowicach oraz zbiory Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej. Łączy autentyczne obiekty lotnicze, materiały archiwalne, projekcje oraz cyfrowe sposoby prezentacji treści (AR/VR/AI). Uzupełnieniem jest seminarium eksperckie.

    • Autentyczne obiekty i eksponaty lotnicze
    • Projekcje i wielkoformatowe fotografie archiwalne
    • Celowe wykorzystanie VR i AR w kontekście inżynieryjnym
    • Seminarium z udziałem badaczy, inżynierów i muzealników

  3. Cykl spotkań „Fly Design”

    Kolejna edycja cyklu obejmie około dziesięciu spotkań poświęconych wzornictwu, inżynierii, historii przemysłu oraz ochronie dziedzictwa technicznego. Udział biorą projektanci, konstruktorzy, historycy sztuki oraz mieszkańcy regionu.

    • Około 10 specjalistycznych spotkań i dyskusji
    • Rejestrowanie wspomnień i wywiadów z pracownikami SZD
    • Pozyskiwanie nowych obiektów do archiwum
    • Integracja środowiska naukowego, artystycznego i przemysłowego

Bielsko-Biała 2026

  • Bielsko-Biała 2026 · Polska Stolica Kultury

    Realizacja projektu jest ściśle związana z obchodami Polskiej Stolicy Kultury 2026 oraz promocją tożsamości kulturowej regionu.

  • 90 lat · Lotnisko w Aleksandrowicach

    Jubileusz Aeroklubu Bielsko-Bialskiego, lotniska oraz działającej przy nim szkoły pilotów.

  • 80 lat · Szybowcowy Zakład Doświadczalny

    Rocznica powstania SZD – miejsca narodzin światowych innowacji szybowcowych i wzorniczych.

Partnerzy

Urząd Miejski w Bielsku-Białej
Partner strategiczny i patron przedsięwzięcia
Aeroklub Bielsko-Bialski
Partner merytoryczny związany z historią lotniska i szkolenia pilotów
Uniwersytet Bielsko-Bialski
Partner naukowy i badawczy
Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie
Partner akademicki i projektowy
Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach
Partner akademicki i artystyczny
Środowisko Szybowcowego Zakładu Doświadczalnego
Źródło wiedzy historycznej, konstrukcyjnej i technologicznej
Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej
Partner muzealny i wystawienniczy
Partnerzy krajowi i zagraniczni
Instytucje, archiwa, badacze i kolekcjonerzy

Dalszy rozwój

Archiwum jest trwałym zasobem cyfrowym. Zgromadzone materiały pozostaną dostępne po zakończeniu przedsięwzięcia i mogą być uzupełniane oraz wykorzystywane w kolejnych działaniach edukacyjnych i badawczych.

Metodę wypracowaną przy dokumentowaniu szybownictwa rozwijamy z myślą o kolejnych dziedzinach:

  • Bielskie włókiennictwo i przemysł wełniany
  • Projektowanie i produkcja mebli giętych (Thonet-Mundus w Jasienicy i Bielsku)
  • Ceramika i wzornictwo użytkowe
  • Rzemiosło tradycyjne Beskidów
  • Motoryzacja i projektowanie środków transportu
MetodologiaPrzekaż materiały

Menu BBDA

Ustawienia