IS-B Komar

Typ: szybowiec treningowy

Liczba wyprodukowanych egzemplarzy: 25

Konstruktorzy: Marian Wasilewski

Piloci oblatywacze: Piotr Mynarski

IS-B Komar – polski, jednomiejscowy szybowiec treningowo-wyczynowy konstrukcji drewnianej, opracowany pierwotnie w latach 1932–1933 przez Antoniego Kocjana w Warsztatach Szybowcowych w Warszawie, a po II wojnie światowej zmodernizowany w Instytucie Szybownictwa w Bielsku-Białej.

Historia konstrukcji sięga początku lat 30., gdy dynamiczny rozwój szybownictwa w Polsce ujawnił zapotrzebowanie na nowoczesny szybowiec treningowo-wyczynowy. W odpowiedzi Antoni Kocjan zaprojektował prototyp SP-090 nazwany „Komar”. Pierwszy egzemplarz oblatano w 1933 roku (pilot Szczepan Grzeszczyk). Do wybuchu wojny zbudowano ponad 80 sztuk; szybowiec produkowano także na licencji w Finlandii, Estonii, Jugosławii, Bułgarii i Palestynie. Żaden egzemplarz nie przetrwał wojny – zachowała się jedynie dokumentacja konstrukcyjna.

W 1947 roku w Instytucie Szybownictwa w Bielsku-Białej inż. Marian Wasilewski opracował wersję powojenną na podstawie ocalałej dokumentacji, dostosowując konstrukcję do nowych wymagań. Pierwszy egzemplarz Komara 48 (SP-732) oblatano 16 stycznia 1949 roku. W 1948 roku zbudowano 5 egzemplarzy wersji Komar 48, a w 1949 roku 20 egzemplarzy wersji Komar 49. Szybowce te służyły w aeroklubach do 1965 roku. Jeden egzemplarz Komara 49 (SP-985) eksponowany jest w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.

Konstrukcyjnie był to zastrzałowy górnopłat o drewnianej budowie. Kadłub półskorupowy, sześciokątny w przekroju, kryty sklejką, wyposażony w zaczepy do startu z liny gumowej, wyciągarki i do lotu na holu. Kabina pilota była odkryta, z wiatrochronem i fotelem przystosowanym do spadochronu plecowego. Dwudzielne skrzydło o obrysie prostokątno-trapezowym posiadało skrzynkowy dźwigar główny, pomocniczy dźwigar skośny oraz metalowe zastrzały; lotki były płócienne, a hamulce aerodynamiczne – płytkowe. Usterzenie drewniane, powierzchnie sterowe kryte płótnem. Podwozie jednotorowe z amortyzowaną płozą przednią i metalową płozą ogonową. Powojenne wyposażenie obejmowało podstawowe przyrządy: prędkościomierz, wariometr i wysokościomierz.

Na Komarze ustanowiono szereg rekordów w długotrwałości lotu, m.in. rekord świata Wandy Modlibowskiej w 1937 roku (24 godziny 14 minut) oraz powojenny rekord Polski Stanisława Wielgusa w 1948 roku (35 godzin 14 minut na Komarze 48).