SZD-42 Jantar 2

Typ: szybowiec wyczynowy

Liczba wyprodukowanych egzemplarzy: 144

Konstruktorzy: Adam Kurbiel

Piloci oblatywacze: Zdzisław Bylok

SZD-42 Jantar 2 to polski, jednomiejscowy szybowiec wysokowyczynowy zaprojektowany w Przedsiębiorstwie Doświadczalno-Produkcyjnym Szybownictwa PZL Bielsko w Bielsku-Białej. Prace nad nim rozpoczęto w 1975 roku pod kierunkiem Adama Kurbiela z myślą o udziale w Mistrzostwach Świata w 1976 roku w Räyskälä. Konstrukcja bazowała na rozwiązaniach zastosowanych w szybowcu SZD-38 Jantar 1, jednak wprowadzono liczne modyfikacje, szczególnie w skrzydle – zwiększono jego rozpiętość, wzmocniono dźwigar i keson, co pozwoliło zwiększyć sztywność konstrukcji o około 50%. Zastosowano także nowoczesne okucia ze specjalnego stopu stali o bardzo wysokiej wytrzymałości, co przełożyło się na duże dopuszczalne przeciążenia. Powiększono zbiorniki balastowe do 170 litrów, a dla poprawy właściwości startowych zmieniono układ usterzenia z T na klasyczny krzyżowy. Prototyp został oblatany 2 lutego 1976 roku, a już w tym samym roku pierwsze egzemplarze wykorzystano do treningów przed mistrzostwami świata, na których polscy piloci zajęli wysokie, drugie i trzecie miejsce w klasie otwartej. Do produkcji skierowano wersję SZD-42-1 Jantar 2A z odejmowanymi końcówkami skrzydeł, a następnie rozwiniętą wersję SZD-42-2 Jantar 2B, w której zmieniono konstrukcję kadłuba, przesuwając skrzydło oraz modyfikując kształt nosa i podwozie. Wersja 2B była produkowana seryjnie od 1978 roku i powstało jej 123 egzemplarze, podczas gdy wcześniejszej wersji 2A zbudowano 19 sztuk. Jeden z egzemplarzy wykorzystano do badań osiągów szybowców klasy 15 m, a sam Jantar 2 posłużył również do testów nowych rozwiązań, m.in. hamulców aerodynamicznych, które później zastosowano w innych polskich konstrukcjach. Na jego bazie opracowano także projekt szybowca SZD-53 o znacznie większej rozpiętości skrzydeł. Konstrukcyjnie SZD-42 Jantar 2 był jednomiejscowym średniopłatem o budowie laminatowej. Skrzydła miały konstrukcję skorupową, jednodźwigarową, o obrysie trapezowym, wyposażone w lotki pełniące także funkcję klap oraz hamulce aerodynamiczne umieszczone na górnej i dolnej powierzchni. Kadłub był laminatowy, z wbudowaną stalową kratownicą w części centralnej, stanowiącą element nośny dla skrzydeł i podwozia. Kabina była zakryta, z dwuczęściową limuzyną i standardowym wyposażeniem pilotażowym, z możliwością montażu dodatkowych urządzeń. Usterzenie miało układ klasyczny, a podwozie było jednotorowe, chowane w locie, z tylną płozą lub kółkiem ogonowym.