SZD–30 / Polska
SZD-30 PIRAT
SP-2503 · egzemplarz muzealny
Konstrukcja Pirata
Trzyczęściowy płat, kabina otwierana w prawo i usterzenie w układzie T.
Trzyczęściowy płat
Prosty, prostokątny centropłat i wznoszące się trapezowe końcówki tworzą skrzydło o rozpiętości 15 m. Przekroje Wortmanna FX 61-168 i FX 60-126/1 odtworzono ze współrzędnych. Niebieskie lotki zachowują malowanie SP-2503.
Drewniana półskorupa
Kadłub ze sklejkowym pokryciem łączy zaokrąglony nos, szeroką kabinę i smukłą belkę ogonową. Model odtwarza drugi prototyp W-290: białe malowanie, czerwony nos, niebieskie linie i znaki SP-2503.
Miejsce pilota
Jednoczęściowa osłona otwiera się na prawą stronę. Szare wnętrze, trzy zachowane przyrządy, puste otwory tablicy oraz radio z prawej strony pochodzą z fotografii muzealnej kabiny. Niebieski uchwyt steruje hamulcami.
Koło i amortyzowana płoza
Stałe koło ma rozmiar 350 × 135 mm. Przednia drewniana płoza pracuje na gumowych amortyzatorach pod płócienną osłoną. Tył chroni krótka metalowa płoza.
Usterzenie w układzie T
Statecznik poziomy o rozpiętości 3,10 m znajduje się na szczycie statecznika pionowego. Ster wysokości jest jednoczęściowy i ma klapkę wyważającą. Krótszy ster kierunku odtworzono ze zdjęć drugiego prototypu.
Piętnaście metrów drewnianego płata
SZD-30 · pierwszy lot 19 maja 1966
Pirata zaprojektował Jerzy Śmielkiewicz w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej. Jednomiejscowy szybowiec treningowo-wyczynowy otrzymał drewnianą konstrukcję, trzyczęściowe skrzydło i charakterystyczne usterzenie w układzie T.
Model przedstawia drugi prototyp, SP-2503 o numerze fabrycznym W-290, oblatany 5 sierpnia 1966 roku. W listopadzie 2020 roku egzemplarz kupiło od Aeroklubu PLL LOT Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.
Wygląd odtworzono z muzealnych fotografii z lutego 2025 roku: biały kadłub z niebieskimi liniami, czerwony nos i końcówki, niebieskie lotki oraz jasnoniebieski ster wysokości. Tablica zachowuje trzy zamontowane przyrządy i puste otwory widoczne we wnętrzu.
Historia i wybrany egzemplarz: Muzeum Lotnictwa Polskiego. Konstrukcja: instrukcja szybowca SZD-30 Pirat.
- Rozpiętość
- 15,00 m
- Długość egzemplarza
- 6,86 m
- Powierzchnia płata
- 13,80 m²
- Profile
- FX 61-168 → FX 60-126/1
- Usterzenie poziome
- 3,10 m · układ T
- Egzemplarz
- SP-2503 · W-290
Fotografie i dokumentacja
Drugi prototyp, instrukcja konstrukcji i współrzędne profili.
SP-2503 w Muzeum Lotnictwa Polskiego
Karta egzemplarza i oryginalna galeria: zdjęcia z obu boków, z góry, z przodu oraz szczegółowe fotografie kabiny. Podstawa malowania, krótszego steru kierunku i zachowanego wyposażenia.
Instrukcja SZD-30 Pirat
Treść instrukcji z reprodukcjami oryginalnych rysunków, udostępniona przez Aeroklub Jeleniogórski. Opis konstrukcji, trzy rzuty, układ przyrządów, montaż płata i usterzenia. Wersja tekstowa jest przepisana, nie stanowi pełnego skanu wydania fabrycznego.
Rzuty Romana Kiełpikowskiego
Rysunek i galeria w serwisie Piotra Piechowskiego. Rzuty SP-2944 służą do porównania obrysu; jego dłuższego steru kierunku i malowania nie przeniesiono na muzealny SP-2503.
Wortmann FX 61-168
Współrzędne z bazy UIUC określają profil prostokątnego centropłata modelu.
Wortmann FX 60-126/1
Współrzędne UIUC dla końcówki. Przejście od profilu centropłata odtworzono przez interpolację.
Wierność rekonstrukcji
Model zachowuje udokumentowaną rozpiętość, powierzchnię skrzydła, szerokość usterzenia i rozmiar stałego koła 350 × 135 mm. Prostokątny centropłat jest poziomy, a części zewnętrzne mają wznios 3°30′. Osłona otwiera się w prawo, hamulce wysuwają płyty nad i pod skrzydłem, a ruchy sterów są połączone z drążkiem i pedałami.
Długość 6,86 m przyjęto z karty muzealnego prototypu. Instrukcja podaje 7,012 m, a rysunek porównawczy pokazuje odmianę z dłuższym sterem kierunku. W modelu zachowano krótszy obrys widoczny na zdjęciach SP-2503.
To rekonstrukcja z dokumentacji i fotografii, bez skanu 3D i pomiarów oryginału. Przekroje kadłuba, ustawienie skrzydła, położenie zawiasów, niewidoczne części wyposażenia i odcienie lakieru są przybliżone. Zakresy ruchu i ugięcie płozy pokazują zasadę działania. Tarcze przyrządów są ilustracyjne; model nie symuluje lotu.
Fotografie i dokumenty są dostępne u wskazanych autorów. Miniaturę wykonano z własnego modelu.