EM–11C / Polska
EM-11C ORKA
SP-YEP · prototyp z 2005 roku
Konstrukcja Orki
Dwusilnikowy górnopłat Edwarda Margańskiego z Bielska-Białej.
Skrzydła i składane końcówki
Smukły płat o rozpiętości 13,5 m jest osadzony nad kabiną. Lotki sterują przechyleniem, klapy ułatwiają start i lądowanie. Zewnętrzne końcówki można złożyć do hangarowania; ich zawiasy pokazujemy poglądowo.
Dwa silniki i śmigła pchające
SP-YEP otrzymał dwa silniki Lycoming o mocy po 160 KM. Szerokie wloty powietrza leżą nad krawędzią natarcia, a trójłopatowe śmigła za skrzydłami. Suwak pozwala obejrzeć obrót śmigieł w przeciwnych kierunkach.
Panoramiczna kabina
Cztery miejsca w dwóch rzędach, rozległe przeszklenie i osobne tylne okna. Duże drzwi wraz z połową przedniej szyby unoszą się przy środkowym grzbiecie. Wnętrze z wolantami i analogową tablicą jest uproszczoną interpretacją zdjęć.
Chowane podwozie
Drugi prototyp ma chowane podwozie trójkołowe. Charakterystyczne boczne osłony kół głównych i długie pokrywy przedniej wnęki odtworzono według zbliżeń SP-YEP. Droga chowania i wnętrze wnęk pozostają poglądowe.
Wczesne usterzenie Orki
SP-YEP ma nisko osadzone usterzenie poziome i pojedynczy, skośny statecznik pionowy z pomarańczowym sterem kierunku. Późniejsze Orki otrzymały usterzenie T — w tym modelu zachowujemy wcześniejszy układ muzealnego egzemplarza.
Orka z Bielska-Białej
Edward Margański · Margański & Mysłowski
Orka łączy doświadczenie bielskiego zespołu w budowie kompozytowych szybowców z koncepcją czteromiejscowego samolotu dyspozycyjnego i turystycznego. Silniki umieszczono za kabiną, a śmigła pracują w układzie pchającym. Rozległe przeszklenie zapewnia widok do przodu i na boki.
Model przedstawia SP-YEP — drugi prototyp, określany również jako Orka II. Wiesław Cena oblatał go w Bielsku-Białej 20 października 2005 roku. Otrzymał mocniejsze silniki Lycoming i chowane podwozie. W listopadzie 2022 roku Grzegorz Mysłowski przekazał samolot Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.
Zachowujemy wygląd muzealnego egzemplarza: srebrne poszycie, bordowy pas i pomarańczowy ster kierunku. Wczesne usterzenie poziome pozostaje u nasady statecznika pionowego. Późniejszy samolot z usterzeniem T stanowi osobny etap rozwoju Orki.
- Egzemplarz
- EM-11C · SP-YEP
- Oblot SP-YEP
- 20 października 2005
- Rozpiętość wg MLP
- 13,5 m
- Długość wg MLP
- 8,7 m
- Napęd SP-YEP
- 2 × Lycoming · po 160 KM
- Miejsca
- 4 · dwa rzędy
Dokumentacja rekonstrukcji
Tożsamość egzemplarza, fotografie i dane techniczne
Muzeum Lotnictwa Polskiego · SP-YEP
Historia tego egzemplarza, data oblotu, wymiary katalogowe i fotografia boczna. Podstawa wyboru wersji z wcześniejszym usterzeniem.
SP-YEP · fotografie w Wikimedia Commons
Seria muzealna Zali, EM-11C Orka MLP 01–17, na licencji CC BY-SA 4.0. Widoki z obu stron, zbliżenia gondoli, reflektorów, podwozia i usterzenia posłużyły do odtworzenia formy oraz malowania.
SP-YEP w locie · Góraszka, 2007
Fotografia tego samego samolotu z okresu użytkowania. Porównanie dolnej powierzchni płata, proporcji gondoli i wczesnego usterzenia z późniejszym stanem muzealnym.
Margański & Mysłowski · folder Orki, 2011
Materiał producenta: układ czteromiejscowej kabiny, duże drzwi oraz składane końcówki zmniejszające rozpiętość o 3 m. Folder pokazuje późniejszą wersję, więc jej usterzenia i malowania nie przeniesiono do SP-YEP.
EASA · karta typu A.115
Dokumentacja późniejszej, certyfikowanej EM-11C z usterzeniem T. Pomocniczy punkt odniesienia dla trójłopatowych, przeciwbieżnych śmigieł o średnicy 1,83 m i klap do 30°. Nie jest dokumentacją geometrii wczesnego SP-YEP.
Wierność i granice odtworzenia
To autorska rekonstrukcja wizualna konkretnego SP-YEP, wykonana na podstawie fotografii i wymiarów katalogowych. Bez fabrycznych powierzchni CAD lub pomiarów samolotu nie można potwierdzić idealnej zgodności. Rozpiętość i długość odniesiono do danych muzealnych; przekroje kadłuba, grubości profili, lokalne krzywizny i drobne oznaczenia są interpretacją zdjęć.
Wnętrze pokazuje cztery fotele, wolanty i analogową tablicę w uproszczonym układzie. Mechanizmy służą do oglądania ruchomych części. Osie składania skrzydeł, kąty otwarcia drzwi i droga chowania podwozia pozostają poglądowe. Model nie symuluje aerodynamiki ani instalacji samolotu.
Fotografie i dokumenty otwierają się u wydawców. Geometria, oznaczenia i podgląd modelu zostały wykonane dla Modelarni; cudze zdjęcia nie są teksturami modelu.