IS–4 / Polska
IS-4 JASTRZĄB
SP-1383 · egzemplarz muzealny
Konstrukcja Jastrząba
Mewi płat, zdejmowana osłona i wyważone stery szybowca akrobacyjnego.
Mewi płat
Dwie połówki płata o rozpiętości 12 m mają delikatne załamanie i niewielki skos do przodu przy kadłubie. Cztery sekcje lotek wychylają się różnicowo. Wewnętrzne płyty hamulców Hüttera obracają się nad i pod skrzydło.
Kadłub akrobacyjny
Drewniana półskorupa ma owalny przekrój i krótki, tępo zakończony nos. Kremowo-czerwone malowanie, promienie na skrzydłach, godło ptaka i znaki SP-1383 odtworzono z fotografii egzemplarza muzealnego.
Kabina do akrobacji
Całą osłonę zdejmowano po zwolnieniu przedniego rygla i dwóch tylnych czopów. Ma dwa przesuwne okienka. Tablicę z pięcioma przyrządami, szaroniebieskie wnętrze i prosty drążek odtworzono ze zdjęć SP-1383.
Płoza i stałe koło
Przednią płozę amortyzuje pneumatyczna dętka pod sznurowaną osłoną. Małe koło pozostaje wysunięte; z tyłu znajduje się krótka płoza. Wychylenie w modelu ilustruje pracę amortyzatora.
Wyważone usterzenie
Nisko osadzony statecznik poziomy ma rozpiętość 2,50 m. Ster wysokości ma wyważenia na końcach i klapkę po lewej stronie. Szeroki ster kierunku zamyka zaokrąglony obrys ogona.
Drewno, płótno i akrobacja
IS-4 · pierwszy lot 21 grudnia 1949
Jastrząb powstał w Instytucie Szybownictwa w Bielsku. Był pierwszym polskim szybowcem akrobacyjnym zbudowanym po wojnie. Prototyp oblatał Piotr Mynarski.
Model przedstawia SP-1383, egzemplarz o numerze fabrycznym 09 z 1953 roku. W latach 1954–1969 służył w Aeroklubie Krakowskim. Do Muzeum Lotnictwa Polskiego trafił 29 stycznia 1970 roku.
Kremowo-czerwone malowanie, promienie na skrzydłach i wyposażenie kabiny odtworzono według muzealnej galerii. Konstrukcję i sposób zdejmowania osłony pokazuje oryginalna instrukcja użytkowania z 1953 roku.
Historia i fotografie: Muzeum Lotnictwa Polskiego. Konstrukcja: instrukcja IS-4 Jastrząb.
- Rozpiętość
- 12,00 m
- Długość
- 6,25 m
- Usterzenie poziome
- 2,50 m
- Konstrukcja
- Drewniana
- Egzemplarz
- SP-1383 · nr 09
- Rok budowy egzemplarza
- 1953
Fotografie i dokumentacja
Zachowany egzemplarz, oryginalna instrukcja i rzuty porównawcze.
SP-1383 w Muzeum Lotnictwa Polskiego
Karta egzemplarza i galeria z fotografiami z marca 2025 roku. Ujęcia z obu stron, z góry oraz szczegóły tablicy przyrządów są podstawą wyglądu modelu.
Instrukcja użytkowania IS-4 Jastrząb · 1953
Oryginalne wydanie z 1 lipca 1953 roku, zdigitalizowane przez muzeum. Zawiera trzy rzuty, wymiary, opis hamulców Hüttera, dwudzielnych lotek, podwozia i zdejmowanej osłony.
Rzuty i fotografie w kolekcji Piotra Piechowskiego
Rysunek Romana Kiełpikowskiego przedstawia SP-1391. Służy do porównania obrysu; malowanie modelu pochodzi ze zdjęć SP-1383. Strona podaje profil NACA 2412.
NACA 2412 · baza UIUC
Współrzędne profilu wykorzystane do budowy przekrojów skrzydła. Identyfikacja profilu pochodzi ze źródła porównawczego, a nie z pomiaru muzealnego egzemplarza.
Wierność rekonstrukcji
Rozpiętość, długość i szerokość usterzenia oparto na dokumentacji. Skrzydła mają niewielkie załamanie, cztery sekcje lotek i obracane płyty hamulców. Osłona kabiny unosi się jako całość; ruchy sterów są powiązane z drążkiem i pedałami.
Źródła różnią się w danych o powierzchni płata: karta muzealna podaje 13,75 m², a tabela oryginalnej instrukcji 12,00 m². Obrys modelu oparto na rzutach i podanych w instrukcji cięciwach, bez dopasowywania go do większej wartości.
To rekonstrukcja z dokumentacji i fotografii, bez skanu 3D i pomiarów oryginału. Przekroje kadłuba, drobne detale, odcienie lakieru i zakresy ruchu są przybliżone. Pięć przyrządów rozmieszczono według obecnego wyposażenia SP-1383; ich tarcze są ilustracyjne. Model nie symuluje lotu.
Fotografie i dokumenty pozostają dostępne u wskazanych autorów. Miniaturę wykonano z własnego modelu.